الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

200

دقائق العلاج ( فارسي )

و پرارزشى است كه در دنيا مانند ندارد . 2 - زاج الحديد و النحاس : ورقه‌هاى نازكى از مس يا آهن را با مقراض پاره‌پاره كرده و در ظرفى از گل پخته مقدارى از آن و مقدارى گوگرد سائيده ريخته و بر آتش تندى مىنهند پس از يك ساعت همين‌كه دود تمام شد آن را بر - مىدارند و مىسايند و مىبيزند و دوباره آن را در ظرفى از سفال مىريزند و مانند انتيموان مىسوزانند و مىسايند و براى هريك رطل آن سه اوقيه گوگرد سائيده ريخته و چهار ساعت آن را مىسوزانند و پنج يا شش بار كار را تكرار مىكنند و هر دفعه از مقدار گوگرد مىكاهند تا به يك اوقيه برسد سپس آن را در ظرفى چوبين مىسايند و آب بر آن مىريزند تا حل شود كه اگر مس به كار رفته باشد آسمان‌گون مىگردد و اگر از آهن استفاده شده باشد سبز مىشود سپس آن را صاف كرده و با آتش ملايمى مىپزند تا نصف شود و آن را در جاى سردى مىگذارند تا زاج مانند قطعات زاج كبود ببندد . و همين‌كه به اندازه كافى رسيد براى بيرون آوردن جوهر آن مانند وقتىكه براى روح الزاج عمل مىشود كار مىكنند اندازه خوراكش از پنج تا شش گندم همراه با عرق نعناع يا آب جوجه است و براى ضعف معده و برودتها و بدى گوارش و بطور كلى براى همه بيماريهاى معده چه سرد باشد و چه گرم بنا بخاصيتى كه دارد مفيد است سنگ كليه و مثانه را خرد مىكند و آتش تبها را همراه با گلاب مىنشاند براى بيماريهاى سر مفيد است در درمان طاعون همراه با شكر خورده مىشود و اگر با ترياق استعمال شود عرق‌آور است و زيان جيوه را دفع مىنمايد ماليدن آن براى داء الثعلب مفيد است در بيمارى جرب و خارش ماليدن آن سودمند مىباشد ، براى همه بيماريهاى سودائى و عفونى نافع است ، بستگيها را مىگشايد و گندزدا است و كسى كه آن را نوشيده بايد لباس زياد بپوشد و در جاى گرمى